สหรัฐ จัดไทยติดลิสต์ประเทศละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาที่ต้องจับตามองเป็นพิเศษ (PWL) เหตุการเมืองสะดุด การแก้ไขกฎหมายล่าช้า ลุ้นสหรัฐอ้างตัดสิทธิจีเอสพีสินค้า 3,500 รายการระส่ำ</p>
<p>นางกุลณี อิศดิศัย รองอธิบดี รักษาการอธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา (ทป.) เปิดเผยว่า เมื่อวันที่ 30 เมษายน 2557 สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐ (USTR) ได้ประกาศผลการจัดสถานะการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาของประเทศคู่ค้า ตามกฎหมายการค้าสหรัฐ มาตรา 301 พิเศษ ประจำปี 2557 โดยสหรัฐยังคงจัดไทยเป็นประเทศที่ต้องจับตามองพิเศษ (Priority Watch List - PWL) เป็นปีที่ 7 นับจากปี 2550 ร่วมกับอีก 9 ประเทศ ได้แก่ แอลจีเรีย อาร์เจนตินา ชิลี จีน อินเดีย อินโดนีเซีย ปากีสถาน รัสเซีย เวเนซุเอลา</p>
<p>ส่วน ประเทศที่จัดอยู่ในบัญชีประเทศที่ต้องจับตามอง (Watch List) ปีนี้มี 27 ประเทศ ลดลงจากปี 2556 ที่มี 30 ประเทศ โดยมี 3 ประเทศ ได้แก่ อิสราเอล อิตาลี และฟิลิปปินส์ ถูกถอดออกจากบัญชี 301 เนื่องจากสหรัฐเห็นว่าได้ดำเนินการ</p>
<p>ปราบปรามการละเมิดทรัพย์สินทาง ปัญญาอย่างจริงจัง และมีการออกกฎหมายสำคัญสำเร็จ เช่น ฟิลิปปินส์ปรับแก้ไขเรื่องกฎหมายโดยใช้มาตรการทางแพ่ง และการบริหารในการลงโทษผู้กระทำผิดกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาให้มีประสิทธิภาพ มากขึ้น</p>
<p>"การที่ไทยอยู่ในบัญชี PWL ในปีนี้ ไม่ได้อยู่เหนือความคาดหมาย เพราะสหรัฐต้องการให้ไทยออกกฎหมายมากที่สุด แต่กระบวนการพัฒนากฎหมายทรัพย์สินทางปัญญา ต้องใช้เวลาพิจารณาอย่างรอบคอบ เพื่อให้เกิดประโยชน์กับประเทศมากที่สุด สถานการณ์บ้านเมืองทำให้กระบวนการพิจารณากฎหมายของไทยหยุดชะงัก ไม่มีความคืบหน้าที่จะทำให้สหรัฐปรับไทยอยู่ในสถานะที่ดีขึ้น" นางกุลณีกล่าว</p>
<p>ในรายงานระบุว่า แม้ไทยพัฒนาระบบการบังคับใช้กฎหมาย กำหนดให้การคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาเป็นวาระแห่งชาติ และจัดตั้งศูนย์ป้องปรามการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาแห่งชาติ (NICE) ตั้งแต่เดือนมี.ค. 2556 ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการประสานงานระหว่างหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายทรัพย์สิน ทางปัญญาได้ แต่สหรัฐเข้าใจความยากลำบากของไทย จากสถานการณ์ทางการเมือง ทำให้ไทยไม่สามารถแก้ไขกฎหมายตามที่สหรัฐร้องขอได้ โดยเฉพาะการออกกฎหมายเพื่อเอาผิดกรณีเจ้าของพื้นที่อนุญาตให้บุคคลอื่นใช้ พื้นที่เพื่อจำหน่ายสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์และเครื่องหมายการค้า (Landlord Liability) การออกกฎหมายห้ามลักลอบแอบถ่ายในโรงภาพยนตร์โดยไม่ได้รับอนุญาต (Camcording)</p>
<p>การปรับกฎหมายลิขสิทธิ์ให้สอดคล้องกับสนธิสัญญาด้าน อินเทอร์เน็ตขององค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (WIPO) การแก้ไขกฎหมายความลับทางการค้าในส่วนของการปรับปรุงองค์ประกอบของคณะ กรรมการความลับทางการค้า บทลงโทษให้มีความเหมาะสม สอดคล้องกับมาตรฐานสากล และการแก้ไขกฎหมายศุลกากร เพื่อให้อำนาจเจ้าหน้าที่ตรวจจับสินค้าละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาที่เป็น สินค้าผ่านแดนและถ่ายลำ เป็นต้น</p>
<p>อย่างไรก็ตาม สหรัฐหวังว่าไทยจะปรับปรุงกระบวนการตรวจสอบสิทธิบัตรให้เร็วขึ้น รวมทั้งเพิ่มการคุ้มครองการออกแบบในบางส่วน (Partial design) และเร่งรัดปราบปรามการละเมิดลิขสิทธิ์ และเครื่องหมายการค้าบนอินเทอร์เน็ตและสัญญาณเคเบิลที่จะก่อให้เกิดประโยชน์ กับผู้สร้างสรรค์และนักประดิษฐ์ไทย และขอให้ไทยแก้ไขปัญหาการใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ที่ไม่เป็นธรรม การเปิดเผยข้อมูลการทดสอบยา และผลิตภัณฑ์เคมีเกษตรที่ใช้ประกอบการขออนุญาตวางตลาดยา และขอให้ไทยเปิดโอกาสให้เจ้าของสิทธิ์ในทรัพย์สินทางปัญญาเข้าไปมีส่วนร่วม ในการแก้ไขปัญหาเหล่านี้ และมีระบบสิทธิบัตรที่สนับสนุนการสร้างสรรค์ โดยสหรัฐพร้อมจะร่วมมือกับไทยทุกด้าน</p>
<p>นายสุรศักดิ์ เรียงเครือ อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ (คต.) เปิดเผยว่า กรมจะเร่งดำเนินการประสานงานเรื่องการต่ออายุโครงการให้สิทธิพิเศษทางภาษี ศุลกากร (จีเอสพี) กับสหรัฐ โดยไม่คิดว่าไทยกำลังโดน PWL จะมีผลในการต่อสิทธิจีเอสพี โดยกรมเตรียมจัดคณะตัวแทนทั้งภาครัฐภาคเอกชนเดินทางไปสหรัฐ เพื่อชี้แจงและให้ข้อมูลที่มีผลต่อการค้าในเร็ว ๆ นี้</p>
<p>แหล่ง ข่าวกระทรวงพาณิชย์กล่าวว่า เดิมการให้สิทธิจีเอสพีจะเป็นแบบให้เปล่า แต่ขณะนี้สหรัฐจะพิจารณาต่ออายุจีเอสพีแบบปีต่อปี โดยพิจารณาองค์ประกอบหลายอย่าง เช่น ประเทศที่รับสิทธิจีเอสพีได้มีการให้ความคุ้มครองด้านทรัพย์สินทางปัญญาที่ มากพอหรือไม่ มีการเปิดตลาดหรือไม่ เป็นต้น โดยขณะนี้เป็นช่วงการยื่นขอทบทวนต่ออายุจีเอสพี หลังจากโครงการที่ 8 สิ้นสุดไปตั้งแต่เดือนก.ค. 2556 คาดว่าจะทราบผลในช่วงกลางปีนี้</p>
<p>ปัจจุบัน มีสินค้าที่ได้จีเอสพี 3,500 รายการ ในปี 2556 มีการใช้สิทธิส่งออก 3,341.14 ล้านเหรียญสหรัฐ คิดเป็น 71% ของยอดส่งออกไปสหรัฐ 3,709.57 ล้านเหรียญสหรัฐ ลดลงจากปี 2555 มีการใช้สิทธิส่งออกภายใต้จีเอสพีเพียง 55% หรือมีมูลค่า 3,709.57 ล้านเหรียญสหรัฐ โดยสินค้าที่ใช้สิทธิจีเอสพีส่งออกสูงสุด ได้แก่ ส่วนประกอบเครื่องปรับอากาศ ถุงมือยาง อาหารปรุงแต่ง เครื่องดื่มอื่น ๆ ชุดสายไฟและเลนส์แว่นตา