ค้าแรงงานในซาอุฯ

วิจักขณ์ ชิตรัตน์
อินไซด์ต่างประเทศ

เมื่อ 2-3 วันก่อน ผมไปร่วมงานเลี้ยงรับรองคณะทูตที่สถานทูตเยอรมันในกรุงริยาด ได้เจอกับเจ้าของบริษัทนำเข้าแรงงานซาอุฯ รายหนึ่งซึ่งชื่นชมแรงงานไทยว่ามีฝีมือดีที่สุดนับแต่ซาอุฯ นำเข้าแรงงานต่างชาติมาหลายสิบปี และบอกว่าอยากให้แรงงานไทยกลับมาอีกครั้ง

ผมเชื่อว่าผู้ค้าแรงงานคนนี้พูดด้วยความจริงใจ เพราะนี่ไม่ใช่รายแรกที่พูดกับผมเช่นนี้ แต่ผมก็เพียงตอบไปว่าดีใจที่ได้ฟังแบบนี้ แต่ในใจยังคิดว่าหากรัฐบาลซาอุฯ เปิดทางให้แรงงานไทยกลับเข้าไปทำงานอีกครั้ง คนของเราจะยังอยากกลับไปหรือไม่?

แรงงานต่างชาติในซาอุฯ เป็นเรื่องใหญ่ในสังคมของเขามาหลายสิบปี ซาอุฯ พึ่งพาชาวต่างชาติมากจนตัวเองเริ่มกลัวเพราะในประชากร 30 ล้านคนนั้นเป็นคนงานต่างชาติไปแล้ว 10 ล้านคน หลักๆ คือ อินเดีย ปากีฯ บังกลาเทศ ฟิลิปปินส์ เนปาล เอธิโอเปีย และแอฟริกาอีกหลายประเทศ

ถามว่าคนต่างชาติชอบทำงานในซาอุฯ หรือ จึงแห่ไปกันมากมาย คำตอบคือ ไม่เลย แต่ทำเพราะเงิน

อย่างนั้นค่าจ้างสูงมาก? เปล่าอีก เพราะแรงงานไร้ฝีมือแบบขนอิฐ ผสมปูน หรือพนักงานหยิบของใส่ถุงตามห้างสรรพสินค้า ค่าตัวอยู่ที่ราว 10,000 บาท/เดือนหรือต่ำกว่า ค่าที่พัก ค่าเดินทางจ่ายเอาเอง แต่หากเป็นแรงงานมีประสบการณ์ หรือมีฝีมือ ค่าจ้างจะขยับขึ้นมาเป็นหมื่นเศษๆ

อีกทั้งปัญหาที่เจอะเจอจากนายจ้างยังหนักหน่วงกว่า เช่น ใช้งานแบบไม่ดูเวลา ถูกดุด่า และไม่ค่อยเห็นเป็นเพื่อนมนุษย์

คนซาอุฯ มักตื่นสาย แล้วไปใช้ชีวิตกลางคืน ทั้งซื้อข้าวของ หรือไปงานเลี้ยง งานแต่ง ฯลฯ หากไม่ตี 2 ตี 3 อย่าหวังจะกลับ

ฉะนั้น สิ่งที่เกิดขึ้นเสมอคือการทำร้ายนายจ้าง ฆ่านายจ้าง

นอกจากนี้ กม.แรงงานซาอุฯ ก็คุ้มครองนายจ้างมากกว่า หากลูกจ้างหนี ไม่ว่าจะด้วยเหตุถูกกดขี่ ไม่มีเวลาพัก หรือไม่ได้รับเงินเดือน ลูกจ้างจะต้องกลายเป็นแรงงานผิด กม. ทันที! 12 เดือนที่แล้วเนรเทศแรงงานผิด กม. ออกไปถึง 1 ล้านคนแล้ว!

ส่วนกรณีฆ่านายจ้างนั้น จับได้เมื่อไหร่ก็ตัดหัวทุกราย ที่ผ่านมาทูตหลายประเทศต้องวิ่งเต้นขอไม่ให้คนของตัวโดนตัดหัว ทั้งฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย ศรีลังกา เอธิโอเปีย ฯลฯ แต่ไม่เคยสำเร็จ

ปีๆ หนึ่งซาอุฯ ประหารคนกว่า 300 คน!

นอกจากนี้ กม. แรงงานซาอุฯ ก็แปลกมาก คือกำหนดค่าแรงขั้นต่ำเฉพาะคนซาอุฯ คือราว 25,000 บาท แต่หากเป็นแรงงานต่างชาติไม่มีค่าแรงขั้นต่ำ

ประเทศล่าสุดที่เข้ามาขายแรงงาน คือเวียดนาม แต่ผมฟังข้อมูลแล้วยิ่งงงมากขึ้น เพราะแม้ว่าสัญญาการจ้างงานมาตรฐานจะกำหนดค่าจ้างไว้อยู่ที่ 10,000 บาทถึงหมื่นเศษแล้ว

แต่แปลกตรงที่ว่าสัญญาจะไม่ระบุเวลาทำงาน/วัน แต่กลับระบุเวลาพักต่อวันไว้ว่าต้องมีพักผ่อนไม่น้อยกว่า 10 ช.ม./วัน ฉะนั้นที่เหลืออีก 14 ช.ม. จะต้องทำอะไรก็จินตนาการเอาเองแล้วกัน

คนไทยอยากจะไปค้าแรงงานในซาอุฯ อีกหรือไม่ ต้องคิดดีๆ